|
KADININ SOSYO-EKONOMİK DURUMUNUN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ
GAP İdaresi tarafından 1997 yılından itibaren yürütülen “Sürdürülebilir Kalkınma Şemsiye Programı”nın devamı olan “GAP Bölgesi’nde Entegre Bölgesel Kalkınmanın Güçlendirilmesi ve Sosyo-Ekonomik Farklılıkların Azaltılması - Aşama 2”, 20 Aralık 2004 tarihinde GAP İdaresi, T.C. Dışişleri Bakanlığı ve BM Kalkınma Programı (UNDP) ile imzalanmış ve yürürlüğe girmiştir.
Programın ikinci aşaması, GAP Bölgesinde dezavantajlı grupların (kadın, gençler, ve sokakta çalışan çocuklar) sosyal gelişimini sağlamayı ve istihdama katılımlarını artırmayı ve bölgesel kalkınma projelerinin planlama, yönetim ve uygulaması için kapasite geliştirilmesini kapsamaktadır.
Program GAP Bölgesini kapsayan 9 ilde uygulanmakta olup, finansal desteği İsviçre Hükümeti tarafından sağlanmaktadır.
Bu program kapsamında uygulamaya konulan üç alt proje şunlardır;
- Kadınların sosyo-ekonomik durumunun güçlendirilmesi
- Sokakta çalışan çocukların rehabilitasyonu
- Gençlerin sosyo-ekonomik gelişimi
Kadınların sosyo-ekonomik durumunun güçlendirilmesi bileşeni ile, GAP Bölgesindeki kadının sosyal ve ekonomik yönden güçlendirilmesi amacı doğrultusunda bölge kadınlarının üretebilecekleri pazarlama potansiyeli olan ürünlerin pazar bağlantılarının kurulması, kadınların ürettikleri ürünlerin satılabilmesi için altyapı kurulması ve kadınlara yönelik mesleki beceri kazandırıcı pazarlama, tasarım ve satış teknikleri vb. alanlarda eğitimlerini verilmesi hedeflenmektedir. GAP Bölgesinde ÇATOM’lar (Çok Amaçlı Toplum Merkezleri) ve diğer kadın Sivil Toplum Kuruluşları (STK) ile birlikte çalışılmaktadır.
Kadınların ev içindeki sorumlulukları ağırdır. Zamanlarını ev içi ve ev dışı çalışma hayatı arasında bölüştürmek zorunda olmaları, onlar için zaman yoksunluğuna yol açmakta, çalışma yaşamına katılımlarını sınırlamaktadır. Bu çerçeveden bakıldığında, bölge kadınları insani sermaye olarak zayıf durumdadır. Eğitim düzeylerinin, iş bilgi ve becerilerinin zayıflığı ve iş deneyimlerinin eksikliği bu durumu desteklemektedir. Kadınlar, geçimlerini sağlamada ek kaynak elde etmek için çalışmak istemekte ancak sanayi ve hizmet alanlarında ücretli istihdam olanakları yetersiz olduğundan ya da ücretli çalışmayı sosyo-kültürel sebeplerle gerçekleştirememektedirler. Çok azda olsa girişimciliği tercih eden kadın girişimciler ise çoğunlukla bulundukları duruma en uygun alan ve ürünleri, üretim yer ve şeklini (evde, ortak atölyelerde) benimsemekte ve kurulan işletmeler, genellikle kadınların önceki iş deneyimlerinin olduğu alan ve ürünlere yönelik olmamaktadır.
Proje kapsamında kadınların iş yaşamına girişinin kolaylaştırımasına yönelik bilgi ve beceri düzeylerini artırmak, üretim sürecini takip etmek, koordinasyonu sağlamak, pazarlama ağını geliştirmek üzere bölgesel, ulusal ve uluslararası pazarlama için Mardin’de bir proje ofisi oluşturulmuştur.
ÜRÜN GELİŞTİRME VE PAZARLAMA
Kadınların kurduğu işletmelerin en büyük problemleri pazarlama ve üretim sürecinin örgütlenmesi aşamalarında yoğunlaşmaktadır. Pazar analizine dayalı ürün geliştirme, üretim sürecini rasyonel ve kaliteli üretime dönük örgütleme, kaliteyi sürekli kılma ve markalaşma konularında kadın işletmeleri sorunlar yaşamaktadır.
Ürün geliştirme ve pazarlamada ürünler için sürekli, kaliteli üretim koşullarının hazırlanması, kadınların işletme eğitimi (pazarlama ve tasarım) almaları ve satış altyapılarının kurulmasının yanı sıra pazar kanallarının açılması sağlanmaktadır.
TASARIM ATÖLYELERİ
Ürün çeşitliliğini artırmak ve katma değeri yüksek ürünler geliştirmek amacı ile değişik ürün gruplarında çalışmalar yapılmıştır.
• Keçe Sanatı Atölye Çalışması
• Moda Tasarım Atölye Çalışması
• Hediyelik Eşya Atölye Çalışması
• Gümüş / Telkari Atölyesi
• Kuru Gıda
• Tebrik Kartları
• Kilis Antep İşi Tasarımı
• Dargeçit Trikotaj Atölyesi
• Kilis Ev Tekstili Tasarımı
FUARLAR
Bölge kadınlarının üretebilecekleri pazarlama potansiyeli olan ürünlerin pazar bağlantıları (sergi, festival, hanımelleri pazarı vb.) kurulmaktadır.
Feshane Fuarı
Evlilik Fuarı
ALTYAPI OLUŞTURMAYA YÖNELİK KOOPERATİFLER
Gerek kırsal alanda, gerekse kentlerde ev eksenli çalışan kadınların güçlenmesinde kooperatifçilik önemli bir model olabilir. Bu bağlamda gerek ÇATOM’ların gerekse bazı kadın sivil toplum örgütlerinin pazarlama altyapılarını oluşturmak ve kurumsal sürdürülebilirliklerini sağlamak amacı ile kooperatifleşme çalışmaları başlatılmıştır.
Mardin: Bu amaçla, ilk adım olarak Mardin’deki tüm ÇATOM’lardan gelen eğitici ve üretici kadınlar ile toplantı yapılmış, istekleri doğrultusunda 2 aylık bir çalışma sonrasında 2006 yılında Sınırlı Sorumlu Mardin Kadın Çok Amaçlı İşletme Kooperatifi kurulmuştur.
Gaziantep: Gaziantep Üniversiteli Kadınlar Derneği’ne destek verilmiş ve 2006 Temmuz ayında Gaziantep Kadın Çevre Kültür ve Kalkınma Kooperatifi 7 kişiyle kurulmuştur. Bu kooperatif Antep işi nakış sanatının yaşatılması ve ekonomiye kazandırılması amacıyla kurulmuştur.
Adıyaman/Besni: 2006 yılında Adıyaman/Besni’den kadınların talepleri doğrultusunda Besni’de yufka üretim tesisi kurulmuş ve bu tesisin kurumsallaştırılması amacıyla Sınırlı Sorumlu Besni Kadın Çok Amaçlı İşletme Kooperatifi 7 kişiyle kurulmuştur.
Siirt: Siirt’te kadınlar ve gençler ortaklaşa catering (hazır yemek) sektöründe faaliyet gösteren bir mutfak kurmuşlardır. Bu mutfağın kurumsallaştırılması amacıyla Siirt Gençlik ve Kalkınma Yapı İşletim Kooperatifi adında bir kooperatif kurulmuştur.
Suvarlı: Aralık 2006 tarihi içinde Fransa ile gerçekleştirilen kuru üzüm adil ticareti için Adıyaman/Besni/Suvarlı beldesinde Ağustos 2006 tarihi içinde Sınırlı Sorumlu Suvarlı Kadın Çok Amaçlı İşletme Kooperatifi 9 üyeyle kurulmuştur.
İSTİHDAM YARATMA
Kadınların ekonomik yaşama katılımı ve gelir getirici uğraşlara girişi konusunda sadece kadın girişimciliğinin desteklenmesi ile sınırlı olmayan ve kadınların ücretli istihdam olanaklarının artırılmasını da içeren kapsamlı ve çok boyutlu bir stratejinin izlenmesi gereklidir. Genellikle erkeklerin yaptıkları işler toplumsal olarak daha prestijli ve/veya karşılığında daha fazla gelir getiren işlerdir. Kadınların yaptıkları işler ise daha çok ev eksenli emeğe dayanan mevsimlik, yarı zamanlı, ücretsiz, getirisi düşük ve işgücü piyasasında talep edilmeyen işler olmaktadır. Gerek erkekler, gerekse kadınlar tarafından emek nakde çevrilmedikçe yapılan işler kayda değer görülmemektedir. Bu görüş, en açık şekliyle toplumun “kadın işi” olarak görülen işlere bakış açısını yansıtması açısından oldukça önemlidir.
İstihdama katılma, kadının güçlenmesinin en önemli aracıdır. Ücretli istihdam kadını evin dışında görünür kılan, toplumsal yaşamda birey olmasını sağlayan, kadının sosyal, kültürel ve politik haklara, fırsat eşitliğine ulaşmasının en etkili yoludur. Bu poje kapsamında pazarlar, fuarlar, kooperatifler yanında kadınlara fırsat olan alanlarda istihdam yaratmak amacıyla restaurant-pastane ve el sanatları/hediyelik eşya atölyeleri kurulmaktadır.
www.gapkadinurunu.org sayfasında, GAP kapsamında 9 ildeki kadın STK’ların işleyişi, başarı örnekleri, kadınlar tarafından üretilen ürünlerin tanıtımı ve pazarlaması yapılmaktadır. Buradaki amaç nihai tüketicinin ürünler hakkında bilgi sahibi olması ve internet üzerinden bu platformu kullanarak GAP Bölgesindeki kadın STK’lara ulaşmasını sağlamaktır. Bu web sayfasında amaçlanan online satış değil, nihai tüketici ile STK’ların iletişim kurmalarını sağlamaktır. E-mail yada telefonla verilecek olan siparişlerle her bir STK’nın ürününe ulaşılması beklenmekte ve site üzerinden alınacak olan ürün siparişleri ile bölgedeki kadınların gelir elde etmesi amaçlanmaktadır. Program ve proje ile ilgili daha ayrıntılı dokumanlar için GAP ve UNDP linklerine bakılabilinir.
-----------------------------------------
PROJE TARAFLARI
UYGULAYICI KURULUŞ
 |
Başbakanlık Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı
Adres: Willy Brandt Sok. No: 5 Çankaya - ANKARA
Tel: 0 (312) 442 23 24
Web: www.gap.gov.tr |
YÜRÜTÜCÜ KURULUŞ
 |
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) - Türkiye Temsilciliği
Birlik Mah. 2. Cadde No: 11 Çankaya - ANKARA 06610
Tel: 0 (312) 454 11 00
Web: www.undp.org.tr |
FİNANSAL DESTEK
|
