Mezopotamya ve Suriye ile Anadolu arasındaki önemli geçiş noktalarından bir olan Gaziantep’te, Dülük Köyü civarında yer alan Şarklı Mağara Paleolitik dönem insanlarının barındıkları yerdir. Burada yaşayan insanlar literatüre "Dolikien" adıyla geçmiş olan özel bir alet tipini geliştirmişlerdir. Kargamış, Sakçagözü, Yunus ve Turlu gibi merkezlerde ele geçen buluntular Neolitik dönemin varlığını kanıtlamaktadır. Tilmen, Gedikli, Şaraga, Tilbaşar gibi merkezler de Kalkolitik döneme ait yerleşmelerdir. Yesemek, Tilmen, Sakçagözü, Gedikli ve Zincirli, Hitit döneminin en çok buluntu veren önemli merkezleridir. Özellikle geç Hitit döneminde şehir devleti özelliği taşıyan Sakçagözü, Karkamış ve Zincirli’de mimari ile bütünleşmiş heykeltraşlık eserleri, Hitit hiyeroglif yazılı ve kabartmalı ortostatlar çok önemli olup, zaman içinde üslup ve dini motifler açısından batıyı ve Ege kültürünü etkilemiştir. Köprübaşı yada "geçit yeri" anlamına gelen Zeugma’da, Fırat’ın renkli taşlarından yapılmış gösterişli mozaikleri, freskoları (duvar resimleri), heykelleri mimarisiyle Gaziantep’in önemli merkezlerinden birini oluşturmaktadır. Gaziantep Kalesi, Bakırcılar Çarşısı, Şıra Han, Tuz Han, Ahmet Çelebi Camii, Boyacı Camii, Şeyh Fetullah Camii, Hisar-Elif-Hasanoğlu Anıt Mezarları ve Rumkale yerleşmesindeki eserler Gaziantep kültür varlıklarının bazılarıdır.

Yüzölçümü 7642 kilometrekaredir. 2000 Yılı Genel Nüfus Sayımı geçici sonuçlarına göre nüfusu 1293849’dur. Merkez ilçenin yanısıra Araban, İslahiye, Kargamış, Nizip, Nurdağı, Oğuzeli, Şahinbey, Şehitkamil ve Yavuzeli Gaziantep’in ilçeleridir.

Gaziantep GAP Bölgesi’nin sanayi ve ticarette en gelişmiş ilidir. Kendi adıyla anılan fıstığın yanında bağcılık ve zeytincilik de önem taşır. Gaziantep’te üretim faaliyetlerinde gelişme farklı çaplardaki kuruluşlar aracılığıyla yapılmaktadır. Bugün canlı bir ticaret ve endüstri merkezi olan kente; çimento, dokuma, bisküvi ve makarna fabrikaları, deri, ayakkabı, yağ, sabun, ağaç işleri, metal işleme ve makine atölyeleri vardır. Gaziantep halen 40 ülkeye ihracat ettiği 120 değişik ürün üreten yapısıyla bir "ihracat kapısı" özelliğini sürdürmektedir.